25.03.2024

Tweede creatieve werkplaats in Het Hogeland: we blikken terug

De tweede creatieve werkplaats van Gronings Vuur in Het Hogeland vindt plaats in De Smederij, theaterwerkplaats in Ulrum. De werkplaats is in handen van toneelspeler Joost Dekker en theatermaker Nike van Essen. Je leest hier hoe 15 creatievelingen uit Het Hogeland aan de slag gingen met elkaar.

Theatermaker Sara Scholten en Jordy Richir, muzikant en bandcoach van de Rijdende Popschool, leiden deze avond.

De deelnemers beginnen met een voorstelronde, waarbij ze vertellen wat ze maken en wat hen inspireert. Er blijkt een gevarieerd publiek aanwezig te zijn; een kunstenaar, acteur, muzikanten, pedagogisch medewerker, ontwerper, docent en theatermakers.

Inspiratie blijkt uit verschillende bronnen te komen: taal, verhalen van mensen, relatie tussen stilte en geluid, onverwachte ontmoetingen, het landschap en historische verhalen.

Sara en Jordy hebben alvast drie zinnen op een bord geschreven: 

  • Een plek om te wonen -met de blik op de toekomst-
  • Op weg zijn, reizen
  • Waar neem je afscheid van?

Deze zinnen vormen de kaders waar we op deze avond mee gaan werken. Sara geeft aanwezigen de opdracht om te gaan speeddaten. In een paar minuten te brainstormen over deze onderwerpen, met als vraag: ‘als we hier kunst van zouden maken, wat zou dat moeten zijn?’.

De aanwezigen zoeken iemand op waar ze op een enthousiaste manier mee in gesprek gaan. Jordy loopt rond, luistert en schrijft ideeën op een kaartje. Na een paar minuten geeft Sara de opdracht te wisselen, en dit wordt nog een paar keer herhaald. Zo heeft iedereen elkaar kort gesproken.

Na deze eerste ronde zijn er al mooie ideeën ontstaan, en Sara noemt ze op:

  • Kunstmatige wierden die verplaatsbaar zijn
  • Ontkavelen in plaats van ruilverkaveling
  • Huisjes op palen in de zee
  • Pieterpadprocessie met een menhir
  • Uitstappen, invoegen en verplaatsen
  • Een caravan zonder achterkant, die kan dienen als rijdend podium
  • Muziek moet passen bij het tempo van de omgeving
  • Hoop in taal: de Groningse streektaal
  • Reis met een activiteit op wielen voor iedereen, met muziek
  • Afscheid nemen van het moderne: weten wat je wil omarmen (ontwikkelingen in de medische wereld zijn welkom), zodat je ook weet waar je afscheid van wil nemen 
  • Afscheid van het asfalt, meer groen terug
  • Afscheid van de overheid
  • Afscheid van wantrouwen in elkaar
  • Afscheid nemen van het idee dat je overal afscheid van moet nemen

De volgende opdracht is het vormen van groepjes, en de eerste ideeën verder uit te werken en te presenteren in een ‘pitch’ aan de hele groep.

Al snel blijkt dat er veel musici zijn. Zij vormen een grote groep. Daarnaast gaat een groepje aan de slag met taal, en een andere groep met het idee over een karavaan.

In de theaterwerkplaats zijn verschillende rekwisieten aanwezig, die iedereen mag gebruiken. 

Na een hoop geluid, overleg, tekenen en lachen -want het is gezellig!- gaat iedereen weer in een kring zitten. 

De muziekgroep mag starten met hun presentatie.

Wat volgt is een poppenspel, begeleid door vrolijke muziek. Hiervoor worden niet alleen instrumenten gebruikt zoals gitaar en piano, maar ook een zelfgemaakt instrument, een soort orgel. De twee poppen beelden een hobbelige reis uit, met van alles in de knapzak die meegedragen wordt. Onderweg wordt het afval weggegooid. Welke dingen neem je mee, verplaats je of gooi je weg? Aan het einde van de reis volgt utopia: in het licht, waar het fijn en goed is. Het uitgangspunt voor deze pitch was ‘hoe ziet het openbaar vervoer eruit zonder asfalt?’

Daarna is het tijd voor de volgende groep. Vijf mensen zitten bij elkaar op een stoel, gezellig in het kaarslicht. Op de achtergrond is muziek te horen. Ze beginnen een bijna onverstaanbare conversatie. Groningse woorden als ‘sikkom, tuutaaier, kraante’ komen voorbij, waarop vooral wordt gereageerd met klanken als oh, ho, hè en huh? Toch begrijpen ze elkaar, en is het intiem en gezellig. De muziek zwelt aan en met een hard ‘Moi!’ nemen ze afscheid. Deze groep beeldde uit hoe de verschillende Groningse streken ieder hun eigen taal hebben, maar elkaar toch moeiteloos begrijpen; ‘hoe verder naar het Noorden, hoe korter de woorden’. 

De laatste groep gebruikt een ouderwetse overheadprojector. Zij hebben een optocht ontworpen met als titel: ‘De nieuwe beweging’. Het gaat over de toekomst van Het Hogeland om inwoners te inspireren, aan te zetten tot nadenken over hun toekomst. Hoe dat eruit kan zien laten ze vier sheets zien. Er volgt een wagen met ronde objecten, voortbewogen door de wind, een object die zijn eigen weg baant door Het Hogeland en zich niets aantrekt van wegen en mens, wel van de natuur? De tweede colonne wagens beeldt Hornhuizen uit, waar de mensen hutje mutje op elkaar gaan wonen om zo plaats te maken voor jongeren. Dan volgt een wagen die door zijn wokkelvorm wordt voortbewogen door de wind. Dit beeldt de energietransitie uit: we moeten veel veranderen, dat betekent wellicht afscheid nemen maar vooral op zoek naar nieuwe vormen. De laatste sheet laat het parcours van de karavaan ‘De nieuwe beweging’ zien. Vrij door het landschap en we moeten puzzelen in dit landschap.

Sara leest als afsluiting een tekst voor, geïnspireerd door alles wat ze deze avond heeft gehoord:

In een gesprek vol vertrouwen vegen we zachtjes het wantrouwen weg. De verwarring is er. De sprong in het diepe is er. Totaal onverstaanbaar, absurd en hoopvol. Roarrr. Een liefde voor taal. Een optocht van Tiny Houses. Een plek waar je maar 1 dag hebt gewoond.

Verhalen vertalen naar ja, ik doe eigenlijk van alles. Kwait nait. Een rollende wierde. Een asfalt kathedraal. Een hoopvolle progressie waarin men ontmoet, vertraagd en viert. Dat utopia tegemoet. Het licht tegemoet.

Waar gaat de reis naar toe? Hoe structureer je een reis zonder mensen te verliezen? Hoe onstructureer je iets wat door anderen wordt bepaald. Misschien als een puzzel. We verlangen terug naar een verleden en kijken uit naar de toekomst. En dat ligt genuanceerd. Mijn toekomst, van mij en de Hogelandsters. In elk geval is de toekomst in beweging. Op wielen! En bewoonbaar!

Laten we elkaar in dit landschap omarmen. En wat buiten die armen valt. Tja …. afscheid nemen bestaat altijd.

Sara bedankt iedereen voor zijn of haar aanwezigheid en sluit hiermee de avond af. Een applaus volgt. Gea -artistiek leider van Gronings Vuur- nodigt iedereen van harte uit voor de afsluitende avond van dit traject van verhalen op halen op 27 maart in Op Maarhuizen. Daar zal Bart de Vrees -artistiek projectleider voor Gronings Vuur in Het Hogeland- vertellen wat zijn plannen zijn voor de voorstelling in september. Ook zal hij iets laten zien en horen van zijn eigen werk. We blikken terug op de verhalen die zijn opgehaald, laten meer verhalen horen en gaan hierover in gesprek met publiek.